Arabulucu öğrenciler okulda kavgayı bitirdi.

İzmir’deki Aybers Hikmet Karabacak Lisesi, öğrenci kavgalarını sona erdirmek için ilginç bir yöntem geliştirdi. Şiddet olaylarını önlemek amacıyla ‘arabuluculuk’ sistemine geçen okul yönetimi, kısa sürede büyük başarı sağladı.Dokuz Eylül Üniversitesi ile işbirliği yapan lise, bazı öğrencilere ‘arabuluculuk’ eğitimi verdi. Arkadaşları arasındaki problemlere müdahil olan bu öğrenciler, tartışan çocukların barışmasını sağladı. Birbirine kafa atan, bıçak çeken çocuklar, sorunların çözümü için öğretmenler yerine kendi arkadaşlarından destek aldı. Böylece, yaşanan tartışmalar şiddet yerine konuşarak tatlıya bağlandı. Sorunlu öğrencilerin, kendi seçtikleri arabulucu arkadaşlarıyla görüşmesine dayanan uygulamanın diğer okullara da model olması bekleniyor.

‘Arabuluculuk sistemi’ni iki yıl önce Milli Eğitim Bakanlığı’nın onayıyla başlatan Dokuz Eylül Üniversitesi Anlaşmazlık Çözümü Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin (AÇMER) Müdürü Doç. Dr. Abbas Türnüklü, “Öğrencilere, sorunları şiddetle değil, konuşarak çözmeyi öğretiyoruz.” diyor. Okul müdürü Nuri Cihan Gürsoy ise eğitimden sonra okuldaki öğrencilerin davranışlarının çok değiştiğini belirtiyor.

Kuruçeşme semtinde bulunan Aybers Hikmet Karabacak Lisesi’ndeki öğrencilerin çoğu kente göçle gelen, çok kardeşli, yoksul, şiddete yatkın özelliklere sahip. Liseyi kavgadan kurtaran sistem, Psikolog Doç. Dr. Abbas Türnüklü sayesinde hayata geçirildi. İki yıldır projeyi okulda devam ettiren Türnüklü, önce her sınıftan 10 öğrenciye arabuluculuk eğitimi verdi. 1003 öğrencinin eğitim gördüğü lisedeki arabulucu öğrenci sayısı zamanla 350′ye çıktı. Yakalarında arabuluculuk rozeti taşıyan öğrenciler, değişimli olarak sınıflarda nöbet tutmaya başladı. Tartışma çıkınca devreye girerek iki tarafın da hatalarını görmesini sağladı. Bu sayede öğrenciler, sorunlarını şiddetle değil, müzakereyle çözmeyi öğrendi. Arabulucular sadece öğrenciler arasındaki anlaşmazlıkları çözmüyor; öğretmen ve ailelerle ilgili sorunlarda da devreye giriyor. 9. sınıf öğrencisi Sevinç Karataş, bu konuda tecrübe edinen isimlerden biri. Karataş, öğretmen ve öğrenci arasında çıkan tartışmayı tatlıya bağlamış. İki yıldır okulunda arabuluculuk yapan 9. sınıf öğrencisi Gülçin Çetin, şaka yüzünden şiddetle kavga eden iki arkadaşını ikna odasına götürerek üçgen vaziyette oturtup sıkıntılarını dinlemiş. Kızgınlıkları geçmeyince arabulucu öğretmenler devreye girmiş. Öğretmenlerin yanında sakinleşen iki öğrenci bir hafta içinde eskisinden daha iyi arkadaş olmuş. Diğer öğrenci Ezgi Düzgün ise kolye yüzünden tartışan iki kız öğrenciyi, aralarında empati kurmalarını sağlayarak barıştırmış.

Kaynak: Zaman Gazetesi.

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk; hukuk sistemi gelişmiş bütün ülkelerde yaygın olarak kullanılan bir "Alternatif Uyuşmazlık Çözüm" (ADR) yöntemidir. Arabuluculuk; tarafların içinde bulundukları uyuzmazlığı mahkemeye gitmeden çözmelerinde kullanabilecekleri en etkin yöntemdir.

Esnek ve etkili oluşu arabuluculuğun iş yaşamı, aile, okul ve hatta milletler arası uyuşmazlıklarda bile uyuşmazlığın taraflarını doğru noktada buluşturan bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olmasını sağlamıştır. Aralarındaki uyuşmazlığı, kendi istekleriyle ya da bir mahkemenin önerisi ile arabulucunun eşliğinde çözmeye karar veren taraflar, uyuşmazlık konusunu arabulucuya ileterek, tarafsız, önyargı ve yargıdan uzak bir arabulucu eşliğinde, sorunlarını tartışma ve kendileri için en iyi çözümü, yine kendi hayal güçleriyle sınırlanabilecek özgürlükte çözüme ulaştırma imkanı bulurlar.

Arabulucu tarafları yönlendirmez, tavsiyede bulunmaz, karar vermez. Arabulucu sadece tarafların birbirlerini daha iyi anlamalarını sağlayacak ama yönlendirici olmayan sorular yöneltir. Arabuluculuk müzakereleri aksi kararlaştırılmadıkça gizlidir, ne taraflarca ne de arabulucu tarafından açıklanabilir. Arabuluculuk sürecinin anlaşmazlık ile sonuçlanması halinde, müzakerede elde edilen bilgiler, daha sonra açılacak bir davada diğer taraf aleyhine delil olarak kullanılamaz.

Mahkeme yargılamasında, tarafların haklı olup olmadıklarına geçmişteki olaylar ve buna uygun hukuk kuralları tartışılarak karar verilir. Mahkemelerin verdiği karar çoğunlukla haklı görülen tarafı bile tam manasıyla tatmin etmez. Uzun ve stresli yargılama süreci, tarafların gelecekte tekrar ilişki kurmalarını da büyük olasılıkla imkansız hale getirmiştir. Arabuluculuğun en önemli özelliği; taraflara, geçmişteki sorunlardan sıyrılarak geleceği, bir daha aynı sorunların yaşanmasını önleyecek şekilde planlama imkanı vermesidir.

Taraflar, eğitimli bir arabulucu eşliğinde kendilerini rahatça ifade etme imkanı bulurlar. Böylece, iletişim eksikliğinden kaynaklanan yanlış anlaşılmaların da ortadan kaldırıldığı bir süreç yaşanır. Arabulucunun mesleki becerileri, görünürdeki sorunlardan çok, tarafların gerçek ilgilerini ortaya çıkarmakta kullanılır. Böylece birbirini daha iyi anlayan taraflar, gelecekteki pozisyonlarını daha doğru alma imkanı bulurlar. İsteklerin ve ilgilerin netleştiği arabuluculuk sürecinde karşılıklı çözüm önerilerinin müzakeresi ile mahkemede ulaşılması hayal bile edilemeyecek etkili ve adil anlaşmalara ulaşmak mümkün olmaktadır. Arabuluculuk, sihirli gücünü; gelecek odaklı olmasından ve sürecinin sonunda tarafların çoğunlukla ilişkilerini devam ettirmesinden, mutluluk ve barış sağlamasından alır.

© Tanım blog yazarına aittir. İzinsiz alıntı yapılamaz.

Onarıcı Disiplin: Sınıf ve Okul Disiplinine Çağdaş Bir Yaklaşım

Abbas Türnüklü Ekinoks Yayınları;

Kitapta çatışmaya karşı referans alınan “onarıcı” yaklaşımın temel becerileri arasında sayılan “müzakere” ve “arabuluculuk” becerileri ve bunların öğrencilere kazandırılması üzerinde durulmaktadır. Okulda disiplin sorunlarıyla başa çıkmak için bu modelin kullanılması halinde okulda yapıcı ve barışçıl bir atmosfer oluşacağından paydaşlar soluk alma şansı bulacaklardır.

Doç.Dr. Sinan Olkun, Editör